Projekty badawcze IKŚiO PAN

Kierownik projektu: mgr Adrianna Madej
Numer projektu: 2018/29/N/HS3/02625
Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, projekt "Preludium 15"
Okres realizacji projektu: 28 stycznia 2019 - 27 stycznia 2022
Słowa klucze: Egipt, Deir el-Bahari, Hatszepsut, Kompleks Kultu Królewskiego, kult pośmiertny

Przyznana kwota: 165 746,00 zł.

Przedmiotem planowanych badań jest dziedziniec Kompleksu Kultu Królewskiego w świątyni grobowej Hatszepsut w Deir el-Bahari (XV w. p.n.e., Środkowy Egipt). Składały się na niego trzy ściany: zachodnia (na której wykuto inskrypcję), północna (dekorowana sekwencją scen, prawdopodobnie o rytualnym znaczeniu) oraz wschodnia (z przedstawieniem procesji personifikacji nomów, czyli jednostek administracyjnych Starożytnego Egiptu, niosących ofiary dla władcy) oraz brama prowadząca z Górnego Dziedzińca do omawianego Kompleksu. Zespół ten przetrwał do naszych czasów w stanie fragmentarycznym. Najniższe warstwy bloków znajdują się w oryginalnym położeniu, natomiast wyższe partie ścian uległy dekonstrukcji i rozproszeniu, a część bloków zaginęła lub została zniszczona.
Prowadzone studia poświęcone będą przede wszystkim teoretycznemu (w formie rysunkowej) odtworzeniu dekoracji dziedzińca, a także jej dogłębnej analizie i interpretacji w wymiarze rytualnym i ideologicznym. Pozwoli to stwierdzić, jaką rolę odgrywał dziedziniec w kulcie królewskim, dlaczego takie, a nie inne sceny pojawiły się w tej części świątyni, jak związane były one z funkcjonowaniem dziedzińca, skąd czerpano inspiracje, a także jak te motywy funkcjonowały w czasach późniejszych.
W trakcie badań podjęte zostaną prace dokumentacyjne mające na celu przygotowanie dokładnych przerysów dekorowanych partii ścian i bloków oraz ich digitalizację, jak również prace weryfikacyjne, które pozwolą sprawdzić poprawność wykonanej we wcześniejszych latach dokumentacji, nanieść poprawki i przystosować ją do obecnych standardów dokumentacji tego rodzaju dekoracji. Kolejnym działaniem będzie teoretyczna rekonstrukcja oryginalnej dekoracji w oparciu o zachowane fragmenty. Odtworzone sekwencje scen, a także informacje zawarte w tekstach hieroglificznych, będą punktem wyjścia dla dalszych analiz i opracowania merytorycznego całej dekoracji dziedzińca. Na tym etapie wnikliwie przestudiowane zostaną zagadnienia techniczne (techniki wykonania reliefu, polichromia), wykonane zostaną opisy scen i ich sekwencji oraz tłumaczenia inskrypcji. Ponadto przeprowadzona zostanie analiza kompozycji dekoracji pod względem funkcjonalnym oraz symbolicznym (występowanie w kompleksach kultu władców z innych okresów, tradycje i innowacje w doborze motywów), a inne zagadnienia szczegółowe zostaną przebadane.
Studia nad dekoracją dziedzińca Kompleksu Kultu Królewskiego dotychczas podejmowane były w ograniczonej skali. Jedynie ściana wschodnia dziedzińca doczekała się opublikowania, najpierw fragmentarycznie na początku XX wieku, a następnie, w 2014 roku, w formie artykułu zawierającego proponowaną rekonstrukcję i analizę przedstawionej sceny. Pozostałe części dziedzińca nadal są niekompletnie zadokumentowane, niezrekonstruowane i nieopublikowane, czyli niedostępne dla szerokiego grona badaczy, co jest znaczną niedogodnością przy prowadzeniu studiów nad podobnymi założeniami w innych świątyniach, zwłaszcza że w czasach Hatszepsut wyznaczono nowe standardy w planowaniu świątyni milionów lat. W dalszej perspektywie proponowane rekonstrukcje, mające być efektem tego projektu, będą mogły posłużyć jako podstawa do anastylozy tej części Kompleksu Kultu Królewskiego, a w konsekwencji do otwarcia go dla zwiedzających, co wpłynie na popularyzację badań podjętych w ramach działań polskiej misji pracującej na tym obszarze od 1961 roku.

Our website is protected by DMC Firewall!