Centrum Badań Bliskowschodnich
Kierownik:

dr Karol Juchniewicz (email: )

Pracownicy:

dr Maciej G. Witkowski
dr Urszula Iwaszczuk

Tel.: (22) 657 27 34
Pok.: 313

 

Pracownia Archeologii Islamu jest jednostką badawczą zajmującą się badaniami nad kulturą materialną świata Islamu. Funkcjonuje w ramach Zakładu Cywilizacji Islamu i ma na celu rozwijanie dziedziny poprzez realizację wybranych studiów związanych z archeologią, sztuką, historią architektury oraz etnoarcheologią głównych obszarów świata muzułmańskiego – Arabii, Lewantu, Azji Centralnej oraz Afryki w różnych okresach - od późnego okresu przed-Islamskiego i wczesnego Islamu aż do ery nowożytnej.

Realizowane tematy badawcze:
• Archeologia Arabii i Lewantu w okresie przed-islamskim i wczesno-islamskim.
• Bahr Al Qulzum – archeologia basenu Morza Czerwonego w okresie wczesno-islamskim.
• Archeologia Egiptu muzułmańskiego.
• Archeologia Krucjat – architektura obronna oraz osadnictwo lokalne na Bliskim Wschodzie w okresie Wypraw Krzyżowych.
• Archeologia Imperium Osmańskiego – badania założeń pałacowych w Górach Libanu oraz badania etnoarcheologiczne nad ceramiką i rzemiosłem.
• Urbanistyka, topografia, ikonografia i toponimia osadnictwa w krajach Islamu.

 


Kierownik:

dr Natalia Bahlawan 

Pracownicy:

dr hab. Michał Moch, prof. Instytutu
dr Bogumiła Hall
dr Edyta Wolny-Abouelwafa
dr Mahnaz Zahirinejad
mgr Karolina Nabożna
mgr Agata Wójcik (urlop w roku 2021)

Tel.: (22) 657 27 34
Pok.: 313

 

Utworzenie Pracowni, powołanej przez Radę Naukową IKŚiO w 2021 roku, wiąże się z powstaniem zespołu naukowego zajmującego się badaniami prowadzonymi w ramach współczesnych, szeroko rozumianych, studiów bliskowschodnich (Middle-Eastern Studies) i islamistycznych (islamologicznych) o nastawieniu kulturoznawczym. Ważną kwestią jest też to, że jednostce pracują zarówno badacze z wykształceniem o charakterze bardziej filologicznym (np. arabiści oraz użytkownicy arabskiego języka literackiego i różnych dialektów arabskich), jak i naukowcy o podejściu stricte kulturoznawczym. Tego typu połączenie zakłada więc łączenie kompetencji filologów-orientalistów i badaczy współczesnych zjawisk kulturowych, co umożliwia choćby prowadzenie badań nad najnowszymi tekstami kulturą popularną.

Badania zespołu naukowego skupionego wokół Pracowni oparte są na interdyscyplinarności i krzyżowaniu różnych metod badawczych, lecz wszystkie, co do meritum, będą mieścić się w ramach dyscypliny podstawowej: nauki o kulturze i religii.

Analizowane są napięcia o charakterze religijnym i wyznaniowym w świecie arabskim (np. w Libanie, Jemenie i innych krajach regionu). Powiązane z tą problematyką są też tak ważne kwestie, jak: kulturowy, etnograficzny aspekt migracji grup pochodzących z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (np. z Jemenu do Europy) i ewolucja roli kulturowej elit religijnych (np. duchowieństwa szyickiego w Iranie).

Bardzo ważne miejsce w badaniach naukowców związanych z Pracownią zajmują też wątki światopoglądowe i religijne w kulturze popularnej krajów arabskich i na Bliskim Wschodzie (m.in. badanie przekazów zawartych w utworach przedstawicieli różnorodnych scen muzycznych w Kairze i Egipcie). Badania nad kulturą popularną są ważną częścią współczesnego kulturoznawstwa, i stanowią zarazem jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów badawczych w obrębie najnowszych studiów bliskowschodnich i arabistycznych. Szczególnie istotne jest szerokie rozumienie pojęcia „tekstów kultury” w opisywanych badaniach, co pozwala na analizę bardzo zróżnicowanych fenomenów, jak np. muzyka popularna, twórczość okazjonalna w internecie (np. o charakterze politycznym), street art itp.

Główne kierunki badawcze:

Badania nad cywilizacją islamu w aspekcie jej przemian na przestrzeni historii oraz jej relacji z cywilizacją Zachodu.
Zadania szczegółowe przewidują podjęcie badań nad procesami odnowy religijnej w islamie, zjawiskiem fundamentalizmu muzułmańskiego oraz jego koncepcji rozwojowych, kulturowych uwarunkowań autorytaryzmu bliskowschodniego, a nade wszystko postrzegania przez islam Zachodu i kontaktów międzykulturowych w obrębie obydwu tych cywilizacji. Relacje wzajemne badane będą także w odniesieniu do wspólnot emigrantów muzułmańskich na Zachodzie, w którym to środowisku rodzą się interpretacje doktryny islamu bardzo ważne dla całej cywilizacji muzułmańskiej. Działalność w tym dziale tematycznym obejmuje również opracowanie zespołu kultowo-grobowego Wielkiego Emira Qurqumas'a w oparciu o prace Polskiej misji archeologiczno-konserwatorskiej na nekropoli mameluckiej Kairu.

Podległe jednostki:

Centrum Badań Bliskowschodnich

Pracownia Archeologii Islamu

Pracownia Badań nad Islamem Współczesnym i Kulturą Arabską

 

Kierownik:

dr hab. Michał Moch, prof. Instytutu

Pracownicy:

dr Natalia Bahlawan

dr Bogumiła Hall

dr Urszula Iwaszczuk

dr Karol Juchniewicz

dr Anetta Łyżwa-Piber

dr Maciej Grzegorz Witkowski

dr Edyta Wolny-Abouelwafa

dr Mahnaz Zahirinejad

mgr Karolina Nabożna

mgr Agata Wójcik

 

 

 

 

 

 

 

Kierownik:

Pracownicy:

dr Mahnaz Zahirinejad

Tel.: 22 657 27 34
DMC Firewall is a Joomla Security extension!